به گزارش نبض بورس، نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره ایران با رد پیش‌نویس قطعنامه چین و روسیه و فعال شدن «مکانیسم ماشه» پایان یافت. با این رأی‌گیری، تمامی تحریم‌های پیشین سازمان ملل علیه ایران از بامداد شنبه دوباره برقرار شد؛ اقدامی که ایران را بار دیگر ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار می‌دهد و پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای به همراه دارد.

شورای امنیت سازمان ملل متحد قطعنامه پیشنهادی روسیه و چین برای تعویق شش‌ماهه اجرای «مکانیسم ماشه» و بازگشت تحریم‌های سازمان ملل علیه ایران را رد کرد. این نشست که شامگاه جمعه به وقت نیویورک برگزار شد، با ۹ رأی مخالف، ۴ رأی موافق و ۲ رأی ممتنع پایان یافت و عملاً مسیر برای بازگشت خودکار شش قطعنامه تحریمی شورای امنیت هموار شد.

جزئیات نشست شورای امنیت

پیش‌نویس قطعنامه روسیه و چین با هدف فراهم کردن فرصت بیشتر برای دیپلماسی و جلوگیری از اعمال فوری تحریم‌ها علیه ایران ارائه شده بود. با این حال، ایالات متحده، فرانسه و انگلیس با رأی مخالف و استفاده از حق وتو مانع تصویب آن شدند.

رأی‌گیری نهایی به شرح زیر بود:

• موافق: چین، روسیه، پاکستان، الجزایر
• مخالف: آمریکا، فرانسه، انگلیس، سیرالئون، اسلوونی، دانمارک، پاناما، سومالی، یونان
• ممتنع: گویان، کره جنوبی

مواضع اعضای شورای امنیت

• روسیه: نماینده این کشور کشورهای اروپایی را به «فشار بر اساس دروغ» علیه ایران متهم کرد و گفت واشنگتن مقصر وضعیت کنونی است. او خواستار تمدید لغو تحریم‌ها به‌جای تشدید تنش‌ها شد.

• چین: نماینده چین خروج آمریکا از برجام را علت اصلی بحران کنونی دانست و تأکید کرد که ایران بارها آمادگی خود را برای همکاری دیپلماتیک نشان داده است.

• آمریکا: نماینده آمریکا مدعی شد ایران تعهدات هسته‌ای خود را نقض کرده و خواستار فشار بیشتر روسیه و چین بر تهران شد.

• فرانسه: پاریس اعلام کرد انتظار داشت ایران گام‌های مشخصی در راستای تعهداتش بردارد، اما این اتفاق نیفتاده است.

• انگلیس: نماینده لندن گفت سه کشور اروپایی مذاکرات گسترده‌ای با ایران داشته‌اند اما همچنان نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای این کشور نگران هستند.

• پاکستان: اسلام‌آباد با حمایت از پیش‌نویس چین و روسیه هشدار داد که تحریم‌ها مشکلات مردم عادی ایران را افزایش می‌دهد و تنها روند دیپلماسی می‌تواند راه‌گشا باشد.

پیامدهای حقوقی و سیاسی

با رد این قطعنامه، «مکانیسم ماشه» یا اسنپ‌بک فعال شد و بر اساس آن، از ساعت ۸ شب به وقت نیویورک (بامداد شنبه به وقت تهران) تمامی تحریم‌های پیشین سازمان ملل علیه ایران بازمی‌گردد. این تحریم‌ها شامل قطعنامه‌های ۱۶۹۶، ۱۷۳۷، ۱۷۴۷، ۱۸۰۳، ۱۸۳۵ و به‌ویژه ۱۹۲۹ می‌شود که حوزه‌های مختلفی از جمله:

• تحریم‌های تسلیحاتی و موشکی
• محدودیت‌های مالی و بانکی
• محدودیت‌های بیمه‌ای و کشتیرانی
• ممنوعیت همکاری‌های فناورانه هسته‌ای

را دربر می‌گیرد.

مهم‌ترین این قطعنامه‌ها، ۱۹۲۹ است که ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد صادر شد و ایران را در معرض فشارهای گسترده بین‌المللی قرار می‌دهد.

ایران دوباره ذیل فصل هفتم منشور سازمان ملل

قرار گرفتن ایران ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد پیامدهای جدی دارد. ماده ۴۱ این منشور اقدامات غیرنظامی مانند تحریم‌های اقتصادی و سیاسی را شامل می‌شود، اما ماده ۴۲ به شورای امنیت اجازه می‌دهد در صورت ناکافی بودن تحریم‌ها، اقدامات نظامی را نیز مشروعیت بخشد.

بنابراین، بازگشت تحریم‌ها نه تنها فشار اقتصادی مضاعفی بر ایران وارد می‌کند، بلکه در صورت تشدید تنش‌ها می‌تواند بهانه‌ای برای اقدام نظامی در چارچوب منشور سازمان ملل باشد.